Wwke op komst: ‘Zorgveiligheid is geen keuze, maar een noodzaak’

Vanaf 2026 treedt een nieuwe wet in werking die grote impact heeft op ziekenhuizen en zorginstellingen: de Wet weerbaarheid kritieke entiteiten (Wwke). Deze wet is gebaseerd op de Europese CER-richtlijn en verplicht aangewezen zorginstellingen om fysiek weerbaar te zijn tegen incidenten die de continuïteit en beschikbaarheid van essentiële zorg kunnen verstoren. Zorginstellingen die straks onder deze wet vallen, moeten fysieke beveiliging op orde hebben, zodat ze weerbaarder zijn in het geval van sabotage, terreur of een grootschalige storing. Esther Berkman, Business Developer Healthcare bij Nsecure, legt uit wat de Wwke betekent voor de zorg.  

Wwke in de zorg: hoe zit het precies?

De Europese Unie wil dat vitale organisaties en bedrijven, die essentieel zijn voor de samenleving, hun fysieke en digitale weerbaarheid versterken. Dit vanwege alle internationale spanningen en (cyber)dreigingen in de wereld. De nieuwe Wwke is gebaseerd op de Europese CER-richtlijn (Critical Entities Resilience Directive) en volgt de oude ‘Richtlijn 2008/114/EG’ op. De wet geldt alleen voor organisaties die het stempel ‘kritieke entiteit’ opgeplakt krijgen. Dus ook zorginstellingen, ziekenhuizen, farmaceutische producenten en R&D-instellingen.  

Wwke focust op fysieke veiligheid

De Wwke focust op fysieke veiligheid: toegangsbeveiliging, sabotage preventie, continuïteit van essentiële diensten en meldstructuren bij fysieke incidenten. Het komt erop neer dat zorginstellingen bij het ingaan van de wet verantwoordelijk zijn voor:  

• Het identificeren van risico’s (dreigingen, kwetsbaarheden, afhankelijkheden). 

• Het nemen van passende weerbaarheidsmaatregelen. 

• Het opstellen van een risicobeoordeling en weerbaarheidsplan. 

• Het melden van incidenten aan toezichthouders. 

Wwke voor de zorgsector: voor wie geldt dit? 

U wilt natuurlijk snel weten waar u als bestuurder van een ziekenhuis aan toe bent. De Wwke binnen de zorgsector zal gelden voor onder andere; 

• Ziekenhuizen 

• Laboratoria 

• Farmaceutische producenten en R&D-instellingen.  

De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport zal deze kritieke zorgentiteiten naar verwachting in Q2 van 2026 aanwijzen. Vanaf dat moment gaat er een strikte tijdlijn lopen: 

• Na het ingaan van de wet moet er binnen 10 maanden een volledige risicobeoordeling zijn uitgevoerd; 

• Aansluitend met ook passende fysieke en organisatorische maatregelen; 

• Incidenten die de zorgverlening ernstig verstoren, moet binnen 24 uur gemeld zijn; 

• Er is periodiek toezicht door de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd, met mogelijke handhaving of sancties bij non-compliance.  

“Dit is geen papieren verplichting”, zegt Berkman. “Het raakt de kern van je zorgcontinuïteit: van toegang tot operatiekamers tot beveiliging van noodstroomvoorzieningen.” 

Wat betekent de Wwke in de praktijk voor een zorginstelling?

De Wwke vraagt om een integrale benadering van fysieke beveiliging, inclusief scenario’s die nu vaak buiten beeld blijven: langdurige uitval van systemen, verstoringen in de toeleveringsketen of gerichte sabotage van medische apparatuur. Een ziekenhuis dat wordt aangewezen als kritieke entiteit, moet kunnen aantonen dat: 

• De toegang tot kritieke ruimtes aantoonbaar veilig is. 

• Sabotage- en inbraakscenario’s zijn meegenomen in risicobeoordelingen. 

• Er maatregelen zijn getroffen om langdurige verstoringen te overbruggen.  

• Incidenten snel en transparant kunnen worden gerapporteerd. 

Let op: voorkom risico’s en aansprakelijkheid

Berkman: “Goed om te benadrukken is dat als ziekenhuizen hier niet aan voldoen, zij aansprakelijk zijn voor eventuele schade of gevolgschade. Dit omdat er dan sprake kan zijn van maatschappelijke ontwrichting of uitval van essentiële zorgdiensten. Het is dus van groot belang om nu al met de voorbereiding op de Wwke bezig te zijn, zodat u straks niet voor verrassingen komt te staan.”  

Wat Nsecure betekent rondom de Wwke

De oplossingen van Nsecure liggen op het brede vlak van toegang en veiligheid. We hebben jarenlange ervaringen bij diverse zorgorganisaties: van academische ziekenhuizen tot GGZ-instellingen. Daarnaast hebben wij ook over de gehele beveiligingsbreedte oplossingen ontwikkeld. Van camera-observatie tot Security Management en van Security Consultancy tot Remote Services. En dat voor de grootste zorgorganisaties en bedrijven van Nederland.  

“Ons doel is niet het leveren van techniek, maar het beheersen van risico’s”, aldus Berkman. “Daarmee realiseren we 24/7 volledige ontzorging met onze diensten op alle facetten van toegang en security die bijdragen aan meer comfort voor cliënten en patiënten. We zorgen dat medewerkers veilig kunnen werken en onbevoegden geen kans krijgen om op plekken te komen waar zij niet thuishoren.”  

Wat Nsecure concreet biedt in het kader van de Wwke: 

• Risicobeoordeling op maat: op basis van toegang, processen en infrastructuur. O.a. met Security Consultancy. 

• Toegangsbeveiliging die past bij zorg; efficiënt, schaalbaar en aantoonbaar. O.a. met toegangscontrole en identity management.  

• Continuïteit: 24/7 inzicht dankzij rapportage & auditondersteuning voor interne audits of VWS-verantwoording. O.a. met Performance & Monitoring.  

• Strategisch advies: hoe toegang en security integraal onderdeel zijn van primaire zorgprocessen. O.a. met Integrated Security Management.  

Zorg dat klaar is voor de toekomst

De Wwke is meer dan een checklist. Het is een kans om de beveiliging van uw ziekenhuis toekomstbestendig te maken met grip, inzicht en samenwerking. “De implementatie van deze wet vergt voorbereiding, samenwerking en strategische keuzes. Door nu te investeren in inzicht en structuur, voorkomt u overhaaste aanpassingen en risico’s op sancties of verstoringen in de zorg. Zorgveiligheid is geen keuze, maar een noodzaak”, besluit Berkman.